Saturday, May 25, 2024

आजको मिति: २०८१ जेष्ठ १२ ,शनिबार

  • विचार
TRENDING
  • विचार
  Latest
पोखरा ७ स्तरिय वृहत दौड प्रतियोगिता सम्पन्न
काेन सहकारी र मणिपाल अस्पताल बीच सम्झौता
Next
Prev

एक ऐतिहासिक पात्र – रामबहादुर

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

✍️रवीन्द्र माकाजू


स्वतन्त्रता सेनानी स्व. रामबहादुर बडगामी पोखराका एक ऐतिहासिक पात्र हुन् । ००७ सालका आन्दोलनकारी नेता । ००७ सालको आन्दोलनमा जनचेतना जगाउनुका साथै सङ्गठन विस्तारका लागि श्रीभद्र शर्मा पोखरा आउने, जाने गर्दथे ।
पोखरा आउँदा पे्रमराज मुल्मी कहाँ बस्दथे । शर्माले मुल्मीलाई भने– काँगे्रसको सदस्य बनेर पोखरामा राणा विद्रोही गतिविधिमा संलग्न हुन चाहनेहरूको जमात तयार पार्नुहोस् । नभन्दै मुल्मीले १०÷१२ जनाको समुह तयार पारे । त्यो समुहमा संलग्न भए– रामबहादुर बडगामी । उनीहरुले आफ्नो रगतको छाप पनि लगाएर काँगे्रसको सदस्यता लिए ।


स्वतन्त्रता सेनानी वडगामीले मलाई भनेका थिए– बाग्लुङ, पाल्पा, रिडीको बाटो भएर बुटवल पुग्थें । नौतुनामा डा. केआई सिंहसँग भेट भयो । मैले आफू आन्दोलनको लागि पटना जान लागेको सिंहलाई खबर गरेँ । उनले पटना जाऊ भनेर निर्देशन दिए । पाल्पामा हुँदा मामा अम्बिकाप्रसाद लाकौलले बनारसमा सूर्यप्रसादसँग भेट हुन्छ, उनीसँग सम्पर्क गर्नु भनी निर्देशन दिए । नभन्दै जमलरोड पटनामा उपाध्यायसँग भेट भयो ।
सूर्यप्रसादले भने– “तँ के गर्न यहाँ आइस् ?” वडगामीले जवाफ दिए– “म कांग्रेसको सदस्य बन्न आएको हुँ ।” सूर्यप्रसादले वडगामीलाई कलकत्ता लिएर गए । सुवर्ण शमशेरको अफिसमा मातृकाप्रसाद कोइराला, निर्मल लामा, बालचन्द्र शर्मा आदि नेताहरुसँग भेट भयो । त्यहाँ उनी १०–१२ दिन बसे । पछि पोखराका पं. मुक्तिनाथ शर्मा आए । बनारसमा विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालासँग वडगामीको भेट भयो । कोइरालाले भने– बडगामी ! तिम्रो सम्पूर्ण खाने, बस्ने व्यवस्था निर्मल लामाले गर्नेछन् । यसलाई साथमा राख भनेर कोइरालाले लामालाई अह्राए । वडगामीले सुवर्ण शमशेरसँग सम्पर्क बढाए ।
उनको काम थियो विभिन्न जिल्लामा गएर नेपाली कांग्रेसको संगठन विस्तार गर्ने र आन्दोलनकारीलाई आर्थिक सहयोग पु¥याउने । संगठन गर्ने सिलसिलामा बडगामी देशका पश्चिमी भेगमा जाने गर्दथे । कहिले धनगढी, दाङ, तुलसीपुर, नेपालगञ्ज, तौलिहवा, कृष्णनगर, भैरहवा पुग्थे । त्यहाँ उनले पम्प्लेट, पर्चा, पत्रिका बाँड्ने र पठाउने काम गर्थे । पछि उनी सुवर्ण शमशेरको ढिकुटीको खजाञ्ची बने । भनिन्छ – सुवर्ण शमशेरको ढिकुटीको चाबी दुई जनासँग हुने गर्दथ्यो । एउटा रानी साहेबासँग अर्को रामबहादुर वडगामीसँग ।


पं ऋषिकेशव पराजुलीले जनजागरणका सत्यतथ्य पोखराको इतिहासमा लेखेका छन् २००३ साल आयो, भारतमा नेपालको राजनीति आरम्भ भएको कुरा सुनियो, त्यसमा मुक्तिनाथ तिमिल्सिना बाटुलेचौर, प्रेमराज मुल्मी भैरवटोल पोखरा र म ३ जनाको प्रमुख गठबन्धन थियो, भारतमा सम्पर्क राख्न एकजना मानिस नै को पठाउने भन्ने सल्लाह गर्दा २००४ या २००५ सालतिर रामबहादुर वडगामी, भैरवटोल जान तयार भएकोले उनैलाई पठाइयो । सम्पर्क गरेर केही पत्रिकहरु समेत लिएर फर्के । त्यसपछि भारतमा नेपाली राजनीतिका जे जति पत्रपत्रिका निस्कन्छ ती सबै मेरो घरमा आउन थाल्यो ।


पोखराको विन्ध्यवासिनी मन्दिर नेपालकै एक शक्तिपीठको रुपमा परिचित छ । यो मन्दिर क्षेत्र अहिले धार्मिक भक्तहरुका साथै स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटकका लागि पनि आकर्षणको केन्द्रविन्दु बनेको छ । यो मन्दिरको सम्पत्ति जोगाउने काममा स्वतन्त्रता सेनानी रामबहादुर वडगामीको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । बडगामी २०४६ सालमा श्री विन्ध्यवासिनी संरक्षण एवं अनुसन्धान समिति गठन गरेर मन्दिरको सम्पत्ति गुठीको नाममा ल्याउन सफल भए । आज उक्त जग्गामा विन्ध्यवासिनी प्राकृतिक चिकित्सालय र गुरुकुलको निर्माण कार्य हुँदैछ ।


करीब ५० रोपनी जग्गा आजको बजार मूल्यमा १ अर्ब भन्दा बढी हुन जान्छ । यसरी अबौंको सम्पत्ति मन्दिरको नाउँमा संरक्षण गरेर जुन सत्कार्य वडगामीले गरेका त्यो इतिहासमा स्वर्ण अक्षरले लेखिएको छ । जसको जतिसुकै प्रशंसा गरेपनि थोरै नै हुन्छ ।
मठ मन्दिरका नाउँमा रहेको गुठी जग्गाहरु क्रमशः व्यक्तिका नाउँमा दर्ता भै धर्म संस्कृति, जात्रापर्व लोप हुँदै गइरहेको अवस्था देखेर समाजसेवी रामबहादुर वडगामीलाई गहिरो चोट पयो । उनले सोचे– कतै पोखराको प्रमुख मन्दिर विन्ध्यवासिनीको जग्गाहरु पनि यस्तै दुरुपयोग हुने त होइन ?


बडगामी काठमाडौं गएको बखत गुठी संरक्षण विन्ध्यवासिनी मन्दिरका नाउँमा के कति जग्गा रहेको छ त्यसको यथार्थ जानकारी लिन निवेदन दिए । गुठी संस्थानले मन्दिरको नाउँबाट पुजारीहरुले ३६ रोपनी पाखो जग्गा र २० रोपनी खेत आफ्नो बनाइसकेको जानकारी दिए ।


यस घटनाबाट चिन्तित वडगामीले विन्ध्यवासिनी गुठीको जग्गा पुनः गुठीकै नाममा बनाउनका लागि सम्बन्धित निकायमा आवश्यक पहल गरे । वडगामीले सर्वप्रथम आफनै अध्यक्षतामा श्री विन्ध्यवासिनी संरक्षण एवं अनुसन्धान समिति ०४६ गठन गरेर यस कार्यमा लागि परे । उक्त समितिको उपाध्यक्षमा तीर्थ श्रेष्ठ थिए भने सचिवमा खगेन्द्र पराजुली । त्यस्तै कोषाध्यक्षमा पवित्रराज रेग्मी थिए भने सहसचिवमा रमेश अधिकारी । समितिले मन्दिरको जग्गा व्यक्तिको नाउँमा आएपनि सो बदर गरी विन्ध्यवासिनी गुठीकै नाउँमा कायम गर्न कानुनी प्रक्रिया शुरु गरे ।


स्वतन्त्रता सेनानी स्व. रामबहादुर बडगामी (भैरवटोल पोखरा) को जन्म १९८७ साल भाद्र २४ गते मंगलबार भएको थियो । उनका पिता गंगाबहादुर र माता धनलक्ष्मी बडगामी हुन् । स्वतन्त्रता सेनानी रामबहादुर १ वर्षको हुँदा पिताको स्वर्गारोहण भएकाले बाबुको स्नेह पाउन सकेनन् । हरिमान भन्ने गुरुसँग १ कक्षासम्म अध्ययन गरेका रामबहादुरले त्यसपछि विन्ध्यवासिनी पाठशालामा ठूलो वर्णमालाका साथै ३ कक्षा सम्म अध्ययन गरे ।


त्यसपछि मुक्तिनाथ दर्शन गर्न आएका महात्मासँग अंग्रेजीको ँष्चकत द्यययप (फस्र्ट बुक) पढ्ने अवसर पाए । यो खबर तत्कालीन बडाहाकिम मेजरजनरल धनशमशेरले थाहा पाएर ती महात्मा जोगीलाई तँ को होस् कहाँबाट आइस् भनेर हकारे र फुर्सेखोला कटाए । अनि बालक रामबहादुरलाई नराम्ररी कुटे । त्यसबेलाको घटना सम्झँदै बडगामी भने – मलाई अनाहकमा कुटे सक्छस् भने अझै कुट ।”


बडगामीको अरू थुपै्र विशेषता थिए । उनमा व्यवसाय गर्ने नयाँ नयाँ सोच थियो । उनले ००९ सालमा बुटवलमा मिलन चलचित्र मन्दिर सञ्चालन गरेभने २०१३ सालमा पोखरामा छापाखाना शुरु गरे । उनको पे्रमबाट २०१६ सालमा स्व.चित्राङ्गर सिग्देलले हिमदूत साप्ताहिक निकाले । उनी ०१६ सालमा गृहमन्त्री सूर्यप्रसाद उपाध्यायका निजी सचिव थिए । उनले ०२३ सालमा वीरगंजमा बोर्डिङ स्कुलका रूपमा प्रवीण आदर्श शिक्षालय खोले । बडगामीलाई महिला नेतृ मंगलादेवी सिंहले धर्मभाइ स्वीकारेर हरेक वर्ष भाइटिका लगाइदिने गर्दथिन् ।


यसरी प्रजातन्त्र र मातृभूमिको सेवा गर्दागर्दै ०७८ साल माघ ११ गते उनले अन्तिम पटक सास फेरेका थिए । उनले मुलुकमा प्रजातन्त्रको आगमन भएको देखे पनि उनको अन्तिम ईच्छा आफ्नो शवमाथि चारतारे झण्डा ओढाइयोस् भन्ने चाहनालाई पूरा गर्ने तर्फ भने कसैको ध्यान गएन ।


Add Your Heading Text Here

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित न्यूज

Welcome Back!

Login to your account below

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Add New Playlist