Saturday, May 25, 2024

आजको मिति: २०८१ जेष्ठ १२ ,शनिबार

  • विचार
TRENDING
  • विचार
  Latest
आज संसदका दुवै बैकठ बस्दै, यस्ता छन् कार्यसूची
पोखरा ७ स्तरिय वृहत दौड प्रतियोगिता सम्पन्न
काेन सहकारी र मणिपाल अस्पताल बीच सम्झौता
Next
Prev

वैठकलाल जसले पोखरामा माघजात्रा भित्र्याए

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

✍️रवीन्द्र माकाजू


पोखराका बुढापाकाहरु श्रद्धेय वैठकलाल श्रेष्ठलाई श्रद्धापूर्वक सम्झने गर्दछन् । जसले पोखरामा माघजात्रा शुरु गरे । उनलाई कतिपयले गुरु समेत भन्ने गरेको पाउँछौ । वास्तवमा उनी धर्म, संस्कृतिका एक कुशल माली नै थिए । वैठकलाल पोखरामा कीर्तिपुर गुनपौंटोलबाट पोखरामा बालधारा बनाउने सिलसिलामा वि.सं. १९७५ सालमा आएका थिए । पोखराको सौन्दर्यताले उनी लोभिएर पोखरालाई नै कर्मथलो बनाए ।


वैठकलाल कसरी कुन प्रसङ्गमा पोखरा आए यो एक ऐतिहासिक घटना पनि हो । पोखरामा बालधारा आउनु अघि खानेपानीको श्रोत भनेको सेती नदी, फेवाताल, स–साना नदी, कुवाहरु मात्र थिए । सेतीका पानीमा आयोडिनको मात्रा कमी हुँदा अधिकांश मान्छेको घाँटीमा गाँड आएको हुन्थ्यो ।


जनरल बवरशम्सेर जबराको छोरा बालसम्सेरको १४ वर्षको उमेरमा निधन भयो । उनी आफ्ना सुपुत्र बालशम्सेरको स्मृतिमा कुनै पुण्यकार्य गर्न चाहन्थे । यो जानकारी पाएर बबरशम्सेरलाई कसैले सुनाए, पोखरेली जनता पानी पिउन नपाएर काकाकुल छन् । त्यहाँ धारा राख्दा राम्रो हुन्छ ।


जनरल बबरशम्सेरलाई यो सुझाव मन प¥यो । उनले तत्काल केही मान्छेलाई पोखराको वस्तुस्थिति र सम्भाव्यता अध्ययन गर्न पठाए । यस पछि कीर्तिपुरका वैठकलाल श्रेष्ठलाई पोखरामा धारा जडान गर्न पठाए । शुरुमा वैठकलाल रामकृष्णटोलमा डेरा लिइ बसे । खानेपानी प्रयोजनका लागि सराङकोटको मेथलाङको जंगलमा पानी टंकी निर्माण गरियो र त्यहाँबाट धारापानीमा अर्को टंकी बनाई पोखराको बाह्रस्थानमा धारा जडान गर्ने कार्य सम्पन्न भयो । वास्तवमा यो पुण्यकार्यले पोखरालाई आधुनिक एवं सभ्य शहरका रूपमा विकास गरायो । यसर्थ मलाई लाग्छ– आधुनिक पोखराको जनकका रूपमा हामीले बबरशम्सेरको गुणलाई कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन । यो धारापानी खानेपानीले भोटीखोला खानेपानी परियोजना सम्पन्न नभईञ्जेल पोखरेलीलाई ठूलो गुण लगाएको थियो । अहिले स्मृतिमा मात्र यो बालधारा जिवित छ, तर जे होस् यो इतिहास हरहालतमा मेटिन दिनहुन्न ।


बालधारा खानेपानी योजना सम्पन्न भएपछि वैठकलाल कीर्तिपुर फर्केनन् । उनी पोखरामा संस्कृति, जात्रापर्वको विकासमा लागे । वैठकलालका बाबु लालबहादुर पनि संस्कृतिपे्रमी थिए वैठकलालको विशेष संगत हरि राजासँग भयो । उनी त्यहाँ तबला सिक्न जान्थे । वैठकलाल हार्मोनियम बजाउन पोख्त थिए । पोखरामा प्रदर्शन हुने गाईजात्रा (तायमचा), लाखेनाँच, बाघजात्रा, गणेशजात्रामा सहभागी हुन्थे । उनले काठमाडौं उपत्यकामा प्रदर्शन गरिने माघेजात्रा पोखरामा पनि मनाउनु पर्छ भने साथीहरुलाई सु¥याए र माघेजात्राको थालनी गरे । यस कार्यका लागि स्व.मोतिलाल रन्जितकारले भरपुर सहयोग गर्दथे । वैठकलाल टोलटोलमा हुने भजन कार्यक्रममा सहभागी हुने गर्दथे । उनको भजन सुनेर श्रोताहरु मख्ख पर्दथे । वैठकलाल कम्मरमा हार्विन, तबला कम्मरमा बाँधेर भजनकिर्तन गर्दै बजारमा निस्कन्थे । नारायणस्थानको रथयात्रा, दही लिलामा भाग लिन्थे । बिहानचुली भजन ४ महिनासम्म लगातार चलाउँथे विभिन्न मठमन्दिरमा । उनको कला, गलाबाट मान्छेहरू प्रभावित भै उनलाई गुरु मान्ने गर्दथे । आजपनि उनी एक सत्पात्रका रूपमा स्थापित भएका छन् ।


भगवान शिवका उपासक वैठकलालको विवाह तेर्सापट्टी कै योगमाया श्रेष्ठसँग भएको थियो । उनका दुई सुपुत्र मथुरालाल र मुक्तिलाल आज यस धर्तीमा छैनन् । सायद उनका सुपुत्रीहरु पनि आज यस धरातलमा छैनन् होला । वैठकलालले पोखरेलीहरुको सेवा गरे । नेपाली संस्कृतिको विकासमा मलजल गरे । यसकारण २०१० सालमा उनको नश्वर देह आज हामी माझ नरहे पनि उनको योगदान सधैंभरी बाँचिरहेका छन् र युगयुग बाँचिरहनेछन् ।


Add Your Heading Text Here

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित न्यूज

Welcome Back!

Login to your account below

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Add New Playlist