Saturday, May 25, 2024

आजको मिति: २०८१ जेष्ठ १२ ,शनिबार

  • विचार
TRENDING
  • विचार
  Latest
आज संसदका दुवै बैकठ बस्दै, यस्ता छन् कार्यसूची
पोखरा ७ स्तरिय वृहत दौड प्रतियोगिता सम्पन्न
काेन सहकारी र मणिपाल अस्पताल बीच सम्झौता
Next
Prev

शहीद हरिप्रसाद जो जिउँदै पुरिए

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

✍️रवीन्द्र माकाजू
नेपालको इतिहासमा शहीद हरिप्रसाद गुरुङ्गलाई बिर्सन हुँदैन । जसलाई सधैँ श्रद्धापूर्वक सम्झनुपर्ने हुन्छ । जसले २०१८ सालमा भरतपुर काण्डमा सहादत प्राप्त गरे । २०१७ साल पौष १ गते तत्कालीन राजा महेन्द्रले विपी कोइरालाको प्रजातान्त्रिक सरकार भंग गरेर एकदलीय व्यवस्थाको शुत्रपात गरे । प्रजातन्त्रको हत्या गरी निरकुंश, एकदलीय पञ्चायत व्यवस्था लागु भएपछि राजनैतिक दलहरु प्रतिबन्धित भए । शहीद हरिप्रसादको जन्म वि.सं. १९७३ साल बैशाख १२ गते कास्की जिल्लाको ल्वाङ घलेलमा भएको थियो । उनका पिता थिए– जि.मु. वीरबहादुर र आमा धनकुमारी ।
हरिप्रसाद सानै उमेरदेखि जिज्ञासु स्वभावका थिए ।


पिता जिमुवाल भएकाले उनको घरमै गुरु बोलाई सामान्य पढाइको व्यवस्था गरिएको थियो । अनुशासित र इमान्दार हरिप्रसाद युवावस्थामा साथीहरुको लहैलहैमा दाजु रामप्रसादकसँगै भारतीय सेनामा भर्ती भए । करीव ३ वर्ष सेनामा रहेर नायक दर्जामा छुट्टीमा घर फर्किए । त्यसबेला उनले गाउँको परिवेशलाई राम्ररी नियाले । न गाउँघरमा बाटो छ न शिक्षा केन्द्र । न स्वास्थ्यसेवा, न राजनैतिक स्वतन्त्रता र चेतना । त्यसबेला उनले सोचे – मैले बुट बजारेर भारतको सेवा गर्नु भन्दा आफ्नै मातृभूमिका लागि केही गर्नुपर्छ । तबमात्र मानव जीवन सार्थक हुन्छ ।



आफ्नो मातृभूमिको वातावरण अनुकूल थिएन । मुलुकमा एकतन्त्री राणाशासन विद्यमान थियो । संघ, संगठन खोल्न पाइँदैन थियो । उनले नेपालप्रजापरिषद्का गतिविधि यदाकदा सुन्ने अवसर पाएका थिए । जनताहरु अशिक्षित र गरीव थिए । भारतमा केही समय रहेकाले त्यहाँको जनजीवनबारे हरिप्रसादले केही बुझेकाले प्रजातान्त्रिक व्यवस्थाको परिकल्पना गर्दथे ।



उनले भारत नफर्कने निर्णय गरी मुलुक मै बसेर केही गर्ने निधो गरे । गाउँकै सेवामा गाउँको आवश्यकता परिपूर्ति गर्ने कार्यमा लाग्न थाले । उनी गाउँमा सामाजिक सेवाका गतिविधि बढाउने तर्फ लाग्थे । सोरठी नृत्य, कृष्ण चरित्र नृत्य, प्रर्दशनमा संलग्न हुन्थे । हरिप्रसाद सांस्कृतिक धनी व्यक्तित्वका रूपमा परिचित भैसकेका थिए । उनी राजनैतिक स्वतन्त्रताका लागि नेपाली काँगे्रसमा सामेल भए ।
हरिप्रसादले आफ्ना बाबु जिमुवाल गतिविधिलाई नगिजबाट नियाली हेरे । उनले सोचे–मैले प्रगति गर्ने भनेकै बाबुले सम्हालि आएको पेशा सम्हाल्ने हो । म गाउँको जमिन्दार बनँुला । यसैमा म कसरी सन्तुष्ट हुन सक्छु ? उता बाबु जिमुवाल वीरबहादुर छोरालाई आफ्नै पेशामा अल्मल्याउन चाहन्थे ।



२०१३ सालतिर भरतपुरमा राप्ती दुन योजना खुलेको खवर हरिप्रसादले थाहा पाए । अमेरिकी सहयोगमा जङ्गल फडानी गरेर स्वास्थ्य, शिक्षा, यातायात भएको नयाँ वस्ती बनाउने योजना राम्रो लागेर सुन्दर भविष्यको परिकल्पना गर्दै हरिप्रसादले चितवन जाने निर्णय गरे । बाबु आमालाई सम्झाई पुरै परिवारलाई चितवन लगे । गाउँमा इष्टमित्र, आफन्तलाई पनि चितवन जाने सल्लाह दिए ।
चितवन पुगेर हरिप्रसादले धेरै मेहेनत गरे । त्यसबेला २० रूपैयामा र ५० रूपैयाले कठ्ठा जमिन पाइन्थ्यो तर खेती गर्नुपर्ने शर्तमा । हरिप्रसादले केही आफन्तलाई चितवन आउन पे्ररणा दिए ।


आफन्तलाई जमिन दिलाउन सहयोग पनि गरे । हरिप्रसादले ट्याक्टर किने । कृषिलाई आधुनिकीकरण गर्न हरिप्रसाद सबैलाई पे्ररणा दिन्थे । कृषिलाई पेशा बनाउनु पर्छ भन्ने उनको सोच थियो ।
गाउँमा सिचाईको व्यवस्था गर्ने र सामूहिक खेती गर्ने अवधारणा बनाए । उन्नत पशुपालन, रविवालीमा जोड दिन थाले । शहीद हरिप्रसादको पूर्वमन्त्री एवं कांगे्रसका नेता बखानसिंह गुरुङसँग भेटघाट भइरहन्थ्यो । जोसँग सहकारीको अवधारणा थियो । वखानसिंहले हरिप्रसादलाई सहकारी खोल्न र यसको विकास र विस्तार कार्यमा लाग्न पे्ररणा दिन्थे । राजा महेन्द्र संसदका लागि आम निर्वाचन गर्न बाध्य भए । मुलूक चुनावमय भयो पोखरा कास्की क्षेत्र नं. ९९ ।



हरिप्रसाद कृषि क्रान्तिमा लागे पनि प्रजातन्त्रप्रतिको मोह छुटाउन सकेनन् । उनी नेपाली कांगे्रसमा सक्रियतापूर्वक लागिरहे । २०१७ साल बैशाख २५–२७ मा भएको नेपाली कांगे्रसको राष्ट्रिय महाधिवेशनमा भाग लिए । २०१७ पौष १ गते राजा महेन्द्रको कु पश्चात डा. तुल्सि गिरीलाई मन्त्री परिषद्को उपाध्यक्ष र विश्वबन्धु थापालाई गृहमन्त्री बनाइयो । गृहमन्त्री थापा चितवनबाट निर्वाचित सांसद भएकाले कांगे्रसका नालीबेली सबै थाहा थियो ।


यस अर्थमा चितवनका कार्यकर्ताहरू असुरक्षित थिए । प्रशासनद्वारा व्यापक धरपकड हुन्थ्यो । कार्यकर्ताहरू लुकेर हिड्नुपथ्र्यो या भारतमा निर्वासित । नेपाली कांगे्रसका पुराना नेता कृष्णबहादुर जोशीका अनुसार नेपाली कांगे्रसका नेता, कार्यकर्ताहरू ज्यान जोगाउन भारत पस्न सजिलो हुने हुँदा भरतपुर पहिलो रोजाईमा पर्दथ्यो ।



करीब ८ महिनाको भूमिगत तयारी पछि भरतपुर आक्रमण गर्न सजिलो ठानियो । उनले पुराना दिन सम्झदै भने – पूर्व गृहमन्त्री योगप्रसाद उपाध्यायलाई चितवनमा सरकारी कार्यालय कसरी कहिले आक्रमण गर्ने सम्पूर्ण जिम्मा दिइयो । तर यस्को जानकारी प्रशासनलाई हुँदा आन्दोलन दबाउन तत्कालीन वडाहाकिम रामनारायण श्रेष्ठको नेतृत्वमा फोर्स समेत गठन गरेका रहेछन् ।


नेपाली काँगे्रसमा एक शिखर व्यक्तित्व नेता सुवर्णशमशेरले राजाको उक्त कदमविरुद्ध सशस्त्र आन्दोलनको घोषणा गर्नुभयो । यसपछि, त्यही साल माघ २५ गते काँग्रेसका केही योद्धाहरूले भरतपुर कब्जा गरे । दुःखको कुरा सुरक्षा सतर्कता अपनाउन नसक्दा सेनाले हवाई फायर गरी कयौं योद्धाहरूको हत्या ग¥यो । दर्जनौं योद्धाहरूलाई खाल्टो खनेर जिउँदै पुरियो । हरिप्रसाद पनि जिउँदै पुरिए ।


Add Your Heading Text Here

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

सम्बन्धित न्यूज

Welcome Back!

Login to your account below

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Add New Playlist